- Adwokat Florczyk /
- Zniesławienie i znieważenie
Zniesławienie adwokat Rybnik
Zniesławienie i znieważenie – adwokat Rybnik
Zniesławienie i zniewaga Rybnik – art. 212 i 216 k.k. Prywatny akt oskarżenia, pomówienia w Internecie, obrona oskarżonego i pomoc pokrzywdzonemu.
Art. 212 i 216 k.k.
Prywatny akt oskarżenia, obrona i ochrona czci
Zniesławienie i znieważenie – adwokat Rybnik – nieprawdziwy zarzut opublikowany w Internecie, przypisanie komuś nieuczciwości lub przestępstwa, obraźliwa wiadomość czy publiczne wyzwiska mogą w określonych przypadkach prowadzić do odpowiedzialności karnej.
Kancelaria Adwokacka Paweł Florczyk w Rybniku prowadzi sprawy dotyczące zniesławienia z art. 212 k.k. i zniewagi z art. 216 k.k., zarówno reprezentując pokrzywdzonych jako oskarżycieli prywatnych, jak i broniąc osób, przeciwko którym wniesiono prywatny akt oskarżenia.
Pomoc może obejmować analizę konkretnej wypowiedzi i jej kontekstu, zabezpieczenie materiału internetowego, przygotowanie prywatnego aktu oskarżenia, reprezentację podczas posiedzenia pojednawczego i rozprawy, przygotowanie linii obrony oraz ocenę równoległych roszczeń cywilnych związanych z naruszeniem dóbr osobistych.
Nie każda krytyka jest zniesławieniem i nie każde niemiłe słowo jest przestępstwem zniewagi. Odpowiedzialność zależy od dokładnej treści wypowiedzi, jej formy, kontekstu, odbiorców oraz sposobu jej rozpowszechnienia.
Rozróżnienie
Zniesławienie a zniewaga – czym się różnią?
Choć pojęcia te potocznie bywają używane zamiennie, dotyczą dwóch różnych przestępstw. Sąd Najwyższy wskazuje, że zniesławienie godzi w społeczną ocenę człowieka, podczas gdy zniewaga dotyczy jego godności osobistej. Dla zniesławienia wypowiedź musi dotrzeć przynajmniej do innej osoby, natomiast zniewaga może wystąpić również wtedy, gdy odbiorcą jest wyłącznie osoba obrażana.
| Zniesławienie – art. 212 k.k. | Zniewaga – art. 216 k.k. | |
|---|---|---|
| Chronione dobro | dobre imię, cześć zewnętrzna | godność osobista, cześć wewnętrzna |
| Istota czynu | pomówienie o określone postępowanie lub właściwości | ubliżająca, poniżająca forma wypowiedzi |
| Typowy przykład | „X oszukuje swoich klientów” | obraźliwe wyzwisko skierowane do X |
| Czy potrzebna jest osoba trzecia? | co do zasady zarzut musi dotrzeć poza samego pomówionego | może nastąpić również bezpośrednio wobec pokrzywdzonego |
| Tryb ścigania | prywatnoskargowy | prywatnoskargowy |
Art. 212 k.k.
Na czym polega zniesławienie z art. 212 k.k.?
Art. 212 § 1 k.k. obejmuje pomówienie innej osoby, grupy osób, instytucji, osoby prawnej albo jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej o takie postępowanie albo właściwości, które mogą poniżyć ją w opinii publicznej albo narazić na utratę zaufania potrzebnego dla stanowiska, zawodu lub rodzaju działalności.
Za podstawowy typ grozi grzywna albo kara ograniczenia wolności. Jeżeli czyn został popełniony za pomocą środków masowego komunikowania, art. 212 § 2 przewiduje również możliwość orzeczenia pozbawienia wolności do roku.
Jakie wypowiedzi mogą stanowić zniesławienie?
Znaczenie mogą mieć zarzuty, że określona osoba popełniła przestępstwo, kradnie, oszukuje klientów, wyłudza pieniądze, jest nieuczciwym przedsiębiorcą, fałszuje dokumenty, niewłaściwie wykonuje swój zawód, działa nieetycznie albo posiada określone cechy, które mogą pozbawić ją zaufania potrzebnego zawodowo.
Przykładowo zupełnie inną wypowiedzią jest „Nie byłem zadowolony z tej usługi” niż „Ten przedsiębiorca kradnie pieniądze klientów”. Przy art. 212 kluczowe jest więc ustalenie, co dokładnie odbiorca wypowiedzi miał z niej zrozumieć.
Art. 213 k.k.
Czy pomówienie musi być nieprawdziwe?
Ta kwestia wymaga rozróżnienia wypowiedzi publicznych i niepublicznych.
Art. 213 § 1 k.k. stanowi, że nie ma przestępstwa z art. 212 § 1, jeżeli niepublicznie podniesiony zarzut jest prawdziwy.
W przypadku zarzutu publicznego sama prawdziwość nie zawsze wystarcza. Nie popełnia przestępstwa ten, kto publicznie podnosi lub rozgłasza prawdziwy zarzut dotyczący postępowania osoby pełniącej funkcję publiczną albo służący obronie społecznie uzasadnionego interesu.
Jeżeli natomiast zarzut dotyczy życia prywatnego lub rodzinnego, dowód prawdy podlega dodatkowym ograniczeniom – może być przeprowadzony w sytuacjach wskazanych w art. 213 § 2 k.k., związanych z zapobieganiem niebezpieczeństwu dla życia lub zdrowia człowieka albo demoralizacji małoletniego.
„To prawda” nie zawsze kończy analizę sprawy. Przy wypowiedzi publicznej trzeba dodatkowo zbadać jej przedmiot, cel i istnienie społecznie uzasadnionego interesu.
Krytyka a zniesławienie
Prawo karne nie zabrania krytyki. Można krytycznie oceniać przedsiębiorcę, osobę wykonującą zawód, działania urzędu, osobę publiczną, usługę oraz określone decyzje lub zachowania. Granice krytyki nie są jednak nieograniczone.
Szczególne znaczenie ma rozróżnienie oceny: „W mojej opinii obsługa była bardzo nieprofesjonalna” od zarzutu faktycznego: „Lekarz fałszuje dokumentację i oszukuje pacjentów”.
Ocena nie podlega prostemu testowi prawda–fałsz, natomiast konkretny zarzut faktyczny może być pod tym kątem weryfikowany. Jednocześnie również wypowiedź przedstawiona jako „opinia” powinna być analizowana w całym kontekście – samo poprzedzenie zdania słowami „moim zdaniem” nie daje automatycznego immunitetu od odpowiedzialności.
Funkcja publiczna
Osoby publiczne i społecznie uzasadniona krytyka
Osoba prowadząca działalność publiczną musi liczyć się z szerszym zakresem krytyki odnoszącej się do jej aktywności publicznej.
Art. 213 k.k. wyraźnie uwzględnia prawdziwe zarzuty dotyczące postępowania osoby pełniącej funkcję publiczną oraz zarzuty służące obronie społecznie uzasadnionego interesu.
Nie oznacza to jednak prawa do rozpowszechniania świadomie fałszywych informacji. Sąd Najwyższy wskazywał, że świadomie nieprawdziwy zarzut nie może być usprawiedliwiany obroną społecznie uzasadnionego interesu.
Pomówienie o popełnienie przestępstwa
Jedną z najpoważniejszych kategorii jest publiczne przypisanie komuś przestępstwa, przykładowo: „jest złodziejem”, „oszukuje ludzi”, „zgwałcił kobietę”, „wyłudza pieniądze”. Tego rodzaju wypowiedź może szczególnie silnie oddziaływać na społeczną ocenę człowieka.
Sąd Najwyższy rozpoznawał m.in. sprawę dotyczącą publikowania na portalu społecznościowym informacji przypisującej pokrzywdzonemu zgwałcenie innej osoby, kwalifikowanej jako art. 212 § 2 k.k.
Przy zarzucie dotyczącym przestępstwa bardzo istotne jest odróżnienie informacji o istniejącym postępowaniu od kategorycznego przedstawiania danej osoby jako sprawcy.
Zaufanie zawodowe
Zniesławienie przedsiębiorcy, lekarza, adwokata lub innego profesjonalisty
Art. 212 chroni nie tylko ogólną opinię o człowieku, ale również zaufanie potrzebne do wykonywania określonego stanowiska, zawodu lub działalności.
Dlatego szczególne znaczenie mogą mieć zarzuty dotyczące uczciwości przedsiębiorcy, kompetencji lekarza, rzetelności adwokata, uczciwości księgowego, wiarygodności kontrahenta oraz wykonywania zawodu wymagającego szczególnego zaufania.
W jednej ze spraw rozpoznawanych przez SN przedmiotem zarzutu z art. 212 § 2 k.k. były właśnie publikacje internetowe mające narazić adwokata na utratę zaufania potrzebnego do wykonywania zawodu.
Zniesławienie firmy lub spółki
Art. 212 nie chroni wyłącznie osób fizycznych. Przepis wprost wymienia również instytucję, osobę prawną i jednostkę organizacyjną niemającą osobowości prawnej.
Spółka może więc w określonych sytuacjach być pokrzywdzona wypowiedzią godzącą w jej reputację lub zaufanie konieczne do prowadzenia działalności. Może to dotyczyć przykładowo rozpowszechniania informacji, że firma oszukuje klientów, prowadzi fikcyjną działalność, nielegalnie pozyskuje dane albo sprzedaje podrobione produkty.
Równolegle można wtedy przeanalizować cywilną ochronę dóbr osobistych osoby prawnej. Więcej: Ochrona dóbr osobistych – adwokat Rybnik.
Internet
Zniesławienie w Internecie i social media
Internet jest jednym z najczęstszych miejsc powstawania sporów o art. 212. Sprawa może dotyczyć publikacji na Facebooku, Instagramie, TikToku, w serwisie X, na forum, w komentarzach, w wizytówce Google, na stronie internetowej albo w lokalnej grupie internetowej.
Jeżeli wypowiedź zostaje rozpowszechniona za pomocą środka masowego komunikowania, może znaleźć zastosowanie kwalifikowany art. 212 § 2 k.k., zagrożony również karą pozbawienia wolności do roku.
Orzecznictwo karne obejmuje art. 212 § 2 m.in. w odniesieniu do publikacji na portalach społecznościowych i portalach internetowych.
Prywatna wiadomość a zniesławienie
Zniesławienie chroni przede wszystkim zewnętrzną opinię o człowieku. Sąd Najwyższy wskazuje, że aby doszło do zniesławienia, treść musi dotrzeć przynajmniej do jednej osoby innej niż sam pomówiony.
Wiadomość wysłana tylko do Jana: „Jesteś złodziejem” może wymagać przede wszystkim analizy pod kątem zniewagi.
Natomiast wiadomość wysłana pracodawcy Jana: „Jan kradnie pieniądze klientów” może potencjalnie godzić w jego dobre imię i zaufanie zawodowe.
Art. 216 k.k.
Co to jest zniewaga z art. 216 k.k.?
Art. 216 § 1 k.k. obejmuje znieważenie innej osoby w jej obecności, albo pod jej nieobecność, ale publicznie, albo z zamiarem, aby zniewaga do tej osoby dotarła.
Za typ podstawowy grozi grzywna albo kara ograniczenia wolności. Jeżeli znieważenie nastąpi za pomocą środków masowego komunikowania, możliwa jest także kara pozbawienia wolności do roku.
Co może być zniewagą?
Zniewaga może przybrać formę słowną, pisemną, internetową, gestu albo innego zachowania wyrażającego pogardę lub poniżenie. Nie istnieje jednak ustawowy katalog „zakazanych słów”.
Sąd Najwyższy wskazuje na obiektywne, dominujące normy społeczne i obyczajowe. Za znieważające mogą być uznawane wypowiedzi obelżywe, ośmieszające lub poniżające, godzące w godność człowieka.
To, że ktoś poczuł się urażony, jest istotne, ale nie wystarcza automatycznie do przypisania przestępstwa.
Zbieg przepisów
Czy to samo zdanie może być jednocześnie zniesławieniem i zniewagą?
W określonych sytuacjach wypowiedź może wymagać analizy pod kątem obu przepisów. Przykładowo może zawierać konkretny zarzut dotyczący zachowania – potencjalnie art. 212, a jednocześnie zostać sformułowana w wyjątkowo poniżającej, obelżywej formie – potencjalnie art. 216.
Kodeks w art. 214 wprost stanowi, że nawet jeżeli z uwagi na art. 213 nie dochodzi do przestępstwa zniesławienia, nie wyłącza to odpowiedzialności za zniewagę wynikającą z formy podniesienia lub rozgłoszenia zarzutu.
Prawdziwy zarzut nie daje prawa do dowolnie poniżającej formy jego przekazania.
Prowokacja lub zniewaga wzajemna
Art. 216 § 3 k.k. przewiduje szczególną możliwość odstąpienia od wymierzenia kary. Może to nastąpić, jeżeli zniewagę wywołało wyzywające zachowanie pokrzywdzonego albo pokrzywdzony odpowiedział naruszeniem nietykalności cielesnej lub zniewagą wzajemną.
Nie oznacza to automatycznie: „on pierwszy mnie wyzwał, więc mogę powiedzieć wszystko”. Przepis nie powoduje automatycznej legalności zachowania. Daje sądowi możliwość odstąpienia od wymierzenia kary po ocenie konkretnej sytuacji.
Dowody
Jak zabezpieczyć dowód zniesławienia w Internecie?
Jeżeli wpis nadal znajduje się w sieci, dowody warto zabezpieczyć przed zwróceniem się do autora o jego usunięcie.
Należy zachować pełny screenshot, nazwę i dane profilu, adres strony, datę publikacji, godzinę, pełny kontekst rozmowy, komentarze, reakcje i udostępnienia, informacje o grupie lub profilu oraz osoby, które widziały wpis.
W sprawie karnej trzeba dokładnie wskazać konkretną wypowiedź, autora, czas i sposób jej publikacji. Przy szybko znikających materiałach warto rozważyć bardziej formalne zabezpieczenie dowodu.
Anonimowy profil – co jeśli nie wiem, kto jest sprawcą?
Prywatny akt oskarżenia powinien wskazywać osobę oskarżonego, zarzucany czyn i dowody. Jeżeli wpis pochodzi z anonimowego lub fikcyjnego konta, pierwszym problemem staje się więc ustalenie autora.
W takim przypadku szczególnie istotne jest szybkie zabezpieczenie adresu profilu, identyfikatora konta, linku do publikacji, czasu publikacji i całej dostępnej korespondencji.
Kodeks pozwala również zwrócić się do Policji: na żądanie pokrzywdzonego Policja przyjmuje ustną lub pisemną skargę i w razie potrzeby zabezpiecza dowody, a na polecenie sądu wykonuje wskazane czynności dowodowe. Nie oznacza to jednak gwarancji, że w każdym przypadku możliwe będzie skuteczne ustalenie anonimowego użytkownika.
Oskarżenie prywatne
Jak wszcząć sprawę o zniesławienie lub zniewagę?
Art. 212 i 216 są co do zasady ścigane z oskarżenia prywatnego. Oznacza to, że pokrzywdzony sam pełni funkcję oskarżyciela. Podstawową drogą jest wniesienie prywatnego aktu oskarżenia do właściwego sądu.
K.p.k. przewiduje w tym zakresie uproszczone wymagania – prywatny akt oskarżenia może ograniczać się do oznaczenia oskarżonego, wskazania zarzucanego czynu i wskazania dowodów, na których opiera się oskarżenie. W praktyce warto jednak przygotować pismo znacznie dokładniej, zwłaszcza jeżeli sprawa dotyczy wielu publikacji, kontekstu zawodowego albo rozbudowanej obrony oskarżonego.
Czy można zgłosić zniesławienie na Policję?
Tak, ale procedura różni się od typowej sprawy publicznoskargowej. Art. 488 k.p.k. przewiduje, że Policja na żądanie pokrzywdzonego przyjmuje ustną lub pisemną skargę, w razie potrzeby zabezpiecza dowody i następnie przesyła skargę do właściwego sądu.
To pokrzywdzony jest zasadniczo odpowiedzialny za popieranie oskarżenia przed sądem.
Czy prokurator może prowadzić sprawę o zniesławienie?
Wyjątkowo tak. Art. 60 k.p.k. stanowi, że w sprawie prywatnoskargowej prokurator wszczyna postępowanie albo wstępuje do już prowadzonej sprawy, jeżeli wymaga tego ochrona praworządności lub interes społeczny. Po takim działaniu postępowanie toczy się z urzędu.
Nie jest to jednak standardowy mechanizm dla każdego konfliktu dotyczącego obraźliwego wpisu między dwiema prywatnymi osobami.
Koszty i terminy
Ile kosztuje prywatny akt oskarżenia?
Przy wniesieniu prywatnego aktu oskarżenia oskarżyciel prywatny powinien przedstawić dowód uiszczenia zryczałtowanej równowartości wydatków postępowania. Wynika to z art. 621 k.p.k.
Od 1 lipca 2025 r. ryczałt wynosi 1.000 zł. To ważna aktualizacja, ponieważ wcześniej przez wiele lat kwota wynosiła 300 zł i nadal można znaleźć taką informację na nieaktualnych stronach internetowych.
Jeżeli poniesienie kosztu byłoby zbyt uciążliwe ze względu na sytuację rodzinną, majątkową i dochody, przepisy przewidują możliwość ubiegania się o odpowiednie zwolnienie.
Ile czasu jest na sprawę o zniesławienie lub zniewagę?
Termin jest relatywnie krótki. Karalność przestępstwa ściganego z oskarżenia prywatnego ustaje po roku od dnia, w którym pokrzywdzony dowiedział się o osobie sprawcy, ale nie później niż 3 lata od czasu popełnienia przestępstwa.
Dlatego po ustaleniu autora wpisu nie warto przez kilka lat ograniczać się do wymiany wezwań. Przy wielu osobnych publikacjach datę i termin należy analizować w odniesieniu do konkretnego zachowania.
Pojednanie
Posiedzenie pojednawcze – pierwszym celem sądu jest próba zakończenia konfliktu
Co do zasady przed rozprawą główną odbywa się posiedzenie pojednawcze. Na wniosek albo za zgodą stron zamiast niego możliwe jest skierowanie sprawy do mediacji. Jeżeli strony się pojednają, postępowanie zostaje umorzone. Mogą jednocześnie zawrzeć ugodę obejmującą również roszczenia związane z oskarżeniem.
Ugoda może więc przykładowo obejmować usunięcie wpisu, przeprosiny, zobowiązanie do nierozpowszechniania określonych twierdzeń, zapłatę uzgodnionej kwoty oraz zakończenie innych sporów pomiędzy stronami.
W sprawach dotyczących konfliktu sąsiedzkiego, rodzinnego czy internetowej wymiany komentarzy dobrze skonstruowane porozumienie może mieć dla klienta większą wartość niż samo skazanie przeciwnika.
Uwaga na nieobecność oskarżyciela prywatnego
Nieusprawiedliwione niestawiennictwo oskarżyciela prywatnego i jego pełnomocnika na posiedzeniu pojednawczym jest traktowane jako odstąpienie od oskarżenia i prowadzi do umorzenia postępowania. Podobna zasada obowiązuje przy nieusprawiedliwionym niestawiennictwie oskarżyciela i jego pełnomocnika na rozprawie głównej.
To pokazuje, że osoba decydująca się na prywatny akt oskarżenia musi aktywnie prowadzić sprawę, a nie tylko złożyć pismo do sądu.
Oskarżenie wzajemne – gdy druga strona również twierdzi, że została znieważona
Konflikty dotyczące art. 212 i 216 bardzo często są obustronne. K.p.k. przewiduje oskarżenie wzajemne. Oskarżony może, do rozpoczęcia przewodu sądowego na rozprawie głównej, wnieść przeciwko oskarżycielowi prywatnemu będącemu pokrzywdzonym własny akt oskarżenia.
Dlatego przed rozpoczęciem sprawy warto przeanalizować całą korespondencję obu stron, a nie tylko najbardziej obraźliwy wpis przeciwnika.
Sankcje
Jakie kary grożą za zniesławienie?
Art. 212 § 1 k.k.
Zniesławienie w typie podstawowym: grzywna albo ograniczenie wolności.
Art. 212 § 2 k.k.
Zniesławienie za pomocą środków masowego komunikowania: grzywna, ograniczenie wolności albo pozbawienie wolności do roku.
Dodatkowo sąd może orzec nawiązkę na rzecz pokrzywdzonego, Polskiego Czerwonego Krzyża albo na inny cel społeczny wskazany przez pokrzywdzonego. Na wniosek pokrzywdzonego sąd orzeka także podanie wyroku skazującego do publicznej wiadomości.
Jakie kary grożą za zniewagę?
Za podstawową zniewagę z art. 216 § 1 grozi grzywna albo ograniczenie wolności.
Jeżeli do zniewagi dochodzi za pomocą środków masowego komunikowania, możliwa jest grzywna, ograniczenie wolności albo pozbawienie wolności do roku. Przy typie medialnym sąd może również orzec nawiązkę.
Obrona
Otrzymałem prywatny akt oskarżenia – jak się bronić?
Nie należy zakładać, że skoro druga osoba załączyła screenshot, przestępstwo zostało już udowodnione.
Obrona może wymagać analizy, czy oskarżony rzeczywiście jest autorem wypowiedzi, dokładnego znaczenia wypowiedzi, całego jej kontekstu, czy był to zarzut faktyczny czy ocena, do kogo wypowiedź dotarła, czy w ogóle mogła poniżyć pokrzywdzonego albo pozbawić go zaufania, prawdziwości zarzutu, przesłanek art. 213 k.k., społecznie uzasadnionego interesu, prowokacji lub zniewagi wzajemnej, autentyczności przedstawionych screenshotów oraz przedawnienia.
W sprawach internetowych szczególnie niebezpieczne jest analizowanie jednego zdania wyrwanego z kilkudziesięciu wcześniejszych komentarzy.
„To była tylko moja opinia” – czy to wystarczająca obrona?
Nie zawsze. Sąd będzie oceniał rzeczywistą treść wypowiedzi, a nie wyłącznie etykietę nadaną jej przez autora.
Zdanie „moim zdaniem Kowalski jest złodziejem” nadal może być odbierane jako przypisanie konkretnego nagannego zachowania. Z drugiej strony wypowiedzi takie jak „uważam jego działalność za nierzetelną” mogą mieć bardziej ocenny charakter.
Dlatego trzeba analizować użyte słowa, kontekst, wcześniejsze wypowiedzi oraz sposób rozumienia przekazu przez przeciętnego odbiorcę.
Dwie drogi
Ochrona karna a pozew cywilny o dobra osobiste
Ta sama publikacja może być analizowana zarówno na gruncie Kodeksu karnego, jak i Kodeksu cywilnego.
Droga karna zmierza do ustalenia odpowiedzialności za art. 212 lub 216, jest zasadniczo prowadzona z oskarżenia prywatnego i może prowadzić do skazania, nawiązki czy publicznego podania wyroku.
Droga cywilna może zmierzać przede wszystkim do zaniechania dalszych naruszeń, usunięcia wpisu, publikacji odpowiedniego oświadczenia lub przeprosin, zadośćuczynienia oraz odszkodowania przy powstaniu szkody.
Więcej: Ochrona dóbr osobistych – adwokat Rybnik.
Jeżeli głównym celem klienta jest np. natychmiastowe usunięcie materiału i zatrzymanie dalszych publikacji, instrumenty cywilne mogą mieć szczególne znaczenie. Jeżeli natomiast klientowi zależy na odpowiedzialności karnej autora, właściwym narzędziem może być prywatny akt oskarżenia.
Przeprosiny – droga karna czy cywilna?
W praktyce klienci bardzo często mówią: „nie zależy mi na pieniądzach – chcę, żeby mnie przeprosił”. W takim przypadku trzeba dobrać odpowiednią strategię.
W sprawie prywatnoskargowej przeprosiny mogą zostać uzgodnione między innymi w ramach pojednania lub ugody. K.p.k. pozwala stronom wraz z pojednaniem objąć ugodą także roszczenia związane z oskarżeniem.
Jeżeli natomiast klient chce uzyskać sądowe rozstrzygnięcie nakazujące określone oświadczenie o konkretnej treści i sposobie publikacji, często naturalnym instrumentem będzie cywilna ochrona dóbr osobistych.
Konsultacja
Jakie dokumenty przygotować na konsultację?
Najważniejsze jest przekazanie całego kontekstu. W sprawach dotyczących wypowiedzi pojedynczy screenshot często pokazuje tylko niewielką część rzeczywistego konfliktu.
Jeżeli zostałeś pomówiony lub znieważony, przygotuj:
- screenshoty, linki, całą rozmowę, informacje o autorze i daty publikacji,
- informacje o odbiorcach, świadkach, wcześniejszą korespondencję, wezwania do usunięcia treści i odpowiedź autora.
Jeżeli otrzymałeś prywatny akt oskarżenia:
- sam akt oskarżenia, wezwanie z sądu, pełną treść publikacji,
- korespondencję poprzedzającą wpis, dowody potwierdzające podstawę wypowiedzi oraz informacje dotyczące relacji stron.
Zakres działań
Jak może pomóc adwokat osobie pokrzywdzonej?
Przed wniesieniem aktu oskarżenia warto ocenić nie tylko, czy wypowiedź była krzywdząca, ale czy mamy materiał wystarczający do wykazania wszystkich znamion konkretnego przestępstwa.
Ocena, czy wypowiedź wyczerpuje znamiona art. 212 lub 216 k.k., oraz rozróżnienie drogi karnej i cywilnej.
Zabezpieczenie materiału dowodowego, prywatny akt oskarżenia i skarga składana za pośrednictwem Policji.
Reprezentacja na posiedzeniu pojednawczym, negocjowanie ugody i przeprosin oraz prowadzenie oskarżenia przed sądem.
Wnioski dowodowe i przygotowanie apelacji.
Jak może pomóc obrońca oskarżonego o zniesławienie lub zniewagę?
Obrona nie zawsze musi zmierzać do wielomiesięcznego procesu. W konfliktach prywatnoskargowych odpowiednio skonstruowane pojednanie może czasami lepiej zabezpieczyć interes klienta niż dalsza eskalacja wieloletniego sporu.
Analiza prywatnego aktu oskarżenia, znamion czynu, całego kontekstu wypowiedzi oraz prawdziwości zarzutów.
Analiza art. 213 k.k., interesu społecznego, rozróżnienie faktów i ocen oraz ocena materiału elektronicznego.
Analiza przedawnienia, przygotowanie materiału dowodowego i reprezentacja podczas pojednania.
Negocjowanie warunków zakończenia konfliktu, obrona na rozprawie i przygotowanie apelacji.
Możesz skontaktować się z kancelarią, jeżeli:
- ktoś publicznie przypisał Ci popełnienie przestępstwa albo rozpowszechnia nieprawdziwe informacje dotyczące Twojego zawodu,
- jesteś pomawiany w mediach społecznościowych albo na lokalnej grupie opublikowano na Twój temat zarzuty,
- obrażono Cię publicznie lub w wiadomościach, chcesz przygotować prywatny akt oskarżenia albo nie znasz autora anonimowego wpisu,
- otrzymałeś prywatny akt oskarżenia, chcesz bronić prawdziwości opublikowanego zarzutu, sprawa dotyczy granic dopuszczalnej krytyki albo rozważasz równolegle pozew o ochronę dóbr osobistych.
Kontakt
Zniesławienie i znieważenie – adwokat w Rybniku
Kancelaria Adwokacka Paweł Florczyk prowadzi w Rybniku sprawy dotyczące przestępstw przeciwko czci. Sprawy karne należące miejscowo do właściwości Sądu Rejonowego w Rybniku rozpoznaje III Wydział Karny. Właściwość konkretnej sprawy – zwłaszcza dotyczącej publikacji internetowej – należy jednak ustalać indywidualnie.
FAQ
Najczęściej zadawane pytania o zniesławienie i zniewagę
Czym różni się zniesławienie od zniewagi?
Zniesławienie polega zasadniczo na pomówieniu o określone postępowanie lub właściwości mogące zaszkodzić reputacji. Zniewaga jest natomiast zachowaniem poniżającym lub obraźliwym, godzącym w godność osobistą.
Jaka kara grozi za zniesławienie?
Za art. 212 § 1 grozi grzywna albo ograniczenie wolności. Przy użyciu środków masowego komunikowania możliwe jest również pozbawienie wolności do roku.
Czy Facebook może oznaczać art. 212 § 2?
Publiczna publikacja w portalu społecznościowym może być kwalifikowana jako działanie za pomocą środka masowego komunikowania. Takie sprawy były rozpoznawane przez Sąd Najwyższy na gruncie art. 212 § 2 k.k.
Czy prawdziwa informacja może być zniesławieniem?
W przypadku niepublicznego prawdziwego zarzutu art. 213 § 1 wyłącza przestępstwo z art. 212 § 1. Przy publicznym zarzucie prawdziwość musi zostać oceniona razem z dalszymi przesłankami art. 213 § 2.
Czy można kogoś zniesławić w wiadomości wysłanej tylko do niego?
Zniesławienie wymaga dotarcia zarzutu przynajmniej do osoby trzeciej. Wiadomość skierowana jedynie do pokrzywdzonego może natomiast – zależnie od treści – podlegać ocenie jako zniewaga.
Czy powiedzenie prawdy pozwala używać obraźliwej formy?
Nie. Art. 214 k.k. stanowi, że wyłączenie zniesławienia na podstawie art. 213 nie eliminuje odpowiedzialności za zniewagę wynikającą z formy wypowiedzi.
Czy trzeba iść najpierw na Policję?
Nie. Można wnieść prywatny akt oskarżenia bezpośrednio do sądu. K.p.k. pozwala jednak również złożyć ustną albo pisemną skargę Policji, która w razie potrzeby zabezpiecza dowody i przesyła ją sądowi.
Ile kosztuje wniesienie prywatnego aktu oskarżenia?
Od 1 lipca 2025 r. zryczałtowana równowartość wydatków wynosi 1.000 zł.
Ile mam czasu na oskarżenie za pomówienie?
Co do zasady rok od uzyskania wiedzy o osobie sprawcy, nie później jednak niż trzy lata od popełnienia czynu.
Czy przed rozprawą można zawrzeć ugodę?
Tak. Sprawę poprzedza zasadniczo posiedzenie pojednawcze, a możliwa jest również mediacja. Pojednanie prowadzi do umorzenia postępowania, a strony mogą jednocześnie zawrzeć ugodę dotyczącą powiązanych roszczeń.
Czy oskarżony może odpowiedzieć własnym aktem oskarżenia?
W określonych warunkach tak. K.p.k. przewiduje możliwość wniesienia oskarżenia wzajemnego w związanej sprawie prywatnoskargowej.
Lepiej wybrać sprawę karną czy pozew o dobra osobiste?
Zależy od celu. Jeżeli najważniejsza jest odpowiedzialność karna autora, właściwy może być art. 212 lub 216. Jeżeli chodzi przede wszystkim o usunięcie treści, przeprosiny, zaniechanie publikacji lub świadczenie pieniężne, istotna może być droga cywilna.