Apelacja w sprawie karnej – adwokat Rybnik

Termin wynosi co do zasady 14 dni od doręczenia wyroku wraz z uzasadnieniem osobie uprawnionej. Jest to termin procesowy, którego nie należy pozostawiać na ostatnią chwilę.

Szczególnie gdy nowy adwokat przejmuje sprawę dopiero po wyroku, trzeba mieć czas na uzyskanie dokumentów, analizę uzasadnienia, zapoznanie się z materiałem aktowym, porównanie zeznań, analizę opinii biegłych, ustalenie uchybień procesowych oraz przygotowanie zarzutów i wniosków apelacyjnych.

Im bardziej obszerna sprawa, tym większe znaczenie ma szybkie przekazanie dokumentów po otrzymaniu uzasadnienia.

To jedna z najczęściej podnoszonych podstaw apelacji. Może wystąpić, gdy sąd na podstawie przeprowadzonych dowodów przyjął nieprawidłowy obraz zdarzenia. Nie wystarczy jednak napisać: „Sąd błędnie uznał oskarżonego za winnego”. Trzeba wykazać dlaczego ustalenie jest wadliwe.

Problem może dotyczyć przykładowo przyjęcia za wiarygodne niespójnych zeznań, pominięcia istotnej części materiału, wyprowadzenia wniosku niewynikającego logicznie z dowodów, nieprawidłowego odtworzenia przebiegu zdarzenia albo wadliwej oceny wersji przedstawionej przez oskarżonego.

Art. 438 pkt 3 wymaga dodatkowo, aby błąd mógł mieć wpływ na treść orzeczenia.

Apelacja może również dotyczyć nieprawidłowego zastosowania przepisów prawa karnego materialnego. Art. 438 rozróżnia obecnie między innymi obrazę prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu oraz obrazę prawa materialnego w innych przypadkach.

Problem może przykładowo dotyczyć błędnej kwalifikacji prawnej, przyjęcia niewłaściwego typu przestępstwa, błędnego zastosowania określonej instytucji prawa karnego albo niewłaściwego orzeczenia środka przewidzianego prawem.

Zarzut materialnoprawny trzeba jednak odróżnić od sytuacji, w której klient w rzeczywistości kwestionuje fakty przyjęte przez sąd. Jeżeli spór brzmi: „nie zrobiłem tego, co sąd ustalił”, problemem nie musi być samo zastosowanie przepisu prawa materialnego, lecz wcześniejsze ustalenia faktyczne.

To zależy przede wszystkim od tego, kto i w jakim kierunku zaskarżył wyrok. Jeżeli środek odwoławczy został wniesiony wyłącznie na korzyść oskarżonego, zasadą jest zakaz orzekania na jego niekorzyść.

Art. 434 k.p.k. pozwala na orzeczenie na niekorzyść oskarżonego zasadniczo wtedy, gdy został wniesiony środek odwoławczy właśnie na jego niekorzyść, w granicach określonych przepisami. Ustawa przewiduje jednak szczególne wyjątki od tej reguły.

Podobna ochrona co do zasady działa także w razie uchylenia wyroku i ponownego rozpoznawania sprawy – art. 443 ogranicza możliwość wydania orzeczenia surowszego, gdy wcześniejsze orzeczenie nie było skutecznie zaskarżone na niekorzyść.

Jeżeli apelację wnosi wyłącznie obrona na korzyść oskarżonego, co do zasady nie powinien on otrzymać gorszego rozstrzygnięcia tylko dlatego, że skorzystał z prawa do odwołania. W konkretnej sprawie trzeba jednak zawsze sprawdzić, czy apelację na niekorzyść wniósł również prokurator albo inny uprawniony oskarżyciel.

Tak – i jest to jeden z powodów, dla których sposób sformułowania zarzutów ma tak duże znaczenie. Art. 433 k.p.k. przewiduje, że sąd odwoławczy rozpoznaje sprawę w granicach zaskarżenia, a jeśli wskazano zarzuty – również w ich granicach, z ustawowymi wyjątkami.

Z kolei profesjonalny środek odwoławczy powinien zawierać między innymi wskazanie zaskarżonego rozstrzygnięcia, zarzuty, określenie żądania oraz uzasadnienie.

Dlatego konstrukcja apelacji nie jest wyłącznie kwestią stylistyczną. Nieprawidłowo postawiony zarzut może nie odpowiadać rzeczywistemu uchybieniu, które wynika z akt sprawy.