Ochrona dóbr osobistych – adwokat Rybnik

Klient niezadowolony z usługi może mieć prawo przedstawić krytyczną opinię. Przykładowo zdanie: „Nie byłem zadowolony z obsługi i drugi raz nie skorzystałbym z tej firmy” ma zupełnie inny charakter niż stwierdzenie: „Właściciel okrada klientów i fałszuje dokumenty”. W drugim przypadku mamy do czynienia z możliwym do zweryfikowania zarzutem faktycznym o bardzo poważnym charakterze.

Im poważniejszy stawiany zarzut, tym większe znaczenie ma istnienie realnej podstawy faktycznej dla jego publicznego rozpowszechnienia. Prawo chroni dobre imię, ale chroni również swobodę rzetelnej krytyki.

Jeżeli istnieje ryzyko usunięcia wpisu, materiał warto zabezpieczyć możliwie szybko. Przydatne mogą być zrzuty ekranu, zapis pełnej strony, adres URL, data i godzina dostępu, dane profilu autora, cały kontekst dyskusji, komentarze pod publikacją, informacje o liczbie udostępnień, korespondencja dotycząca publikacji oraz wiadomości od osób, które widziały wpis.

Nie należy ograniczać się do wycięcia jednego zdania bez pokazania miejsca i kontekstu publikacji. W sprawach o większym znaczeniu można rozważyć również bardziej formalne sposoby utrwalenia stanu strony lub treści, zwłaszcza gdy istnieje realne ryzyko późniejszego kwestionowania autentyczności materiału.

Art. 448 § 1 k.c. umożliwia sądowi przyznanie osobie, której dobro osobiste zostało naruszone, odpowiedniej sumy tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę albo zasądzenie odpowiedniej sumy na wskazany cel społeczny.

Nie istnieje ustawowa tabela określająca, ile wynosi zadośćuczynienie. Wysokość żądania trzeba dostosować do okoliczności: charakteru naruszonego dobra, treści publikacji, skali rozpowszechnienia, czasu trwania naruszenia, reakcji sprawcy, skutków zawodowych, skutków rodzinnych i społecznych oraz rzeczywistej krzywdy poszkodowanego.

Sam fakt naruszenia dobra osobistego nie oznacza automatycznie, że sąd zasądzi każdą żądaną kwotę.

Wizerunek jest wprost wymieniony w art. 23 k.c. jako dobro osobiste. Dodatkowa ochrona wynika z przepisów prawa autorskiego. Zasadą jest, że rozpowszechnianie wizerunku wymaga zezwolenia osoby przedstawionej.

Ustawa przewiduje jednak wyjątki, m.in. dla osoby powszechnie znanej, jeżeli wizerunek wykonano w związku z pełnieniem przez nią funkcji publicznych, oraz osoby stanowiącej jedynie szczegół całości, np. zgromadzenia, krajobrazu lub publicznej imprezy. Dlatego samo znalezienie zdjęcia danej osoby w Internecie nie oznacza jeszcze prawa do dowolnego wykorzystania go w reklamie, publikacji czy poście.

Art. 24 k.c. opiera ochronę na założeniu, że zagrożenie lub naruszenie podlega ochronie, chyba że działanie nie jest bezprawne. W orzecznictwie przyjmuje się, że bezprawność może zostać wyłączona w określonych przypadkach, np. gdy osoba pokrzywdzona wyraziła zgodę, działanie miało podstawę w przepisach prawa, sprawca wykonywał własne prawo podmiotowe albo działanie znajdowało uzasadnienie w przeważającym interesie publicznym.

Sąd Najwyższy wskazuje również, że po wykazaniu naruszenia to pozwany powinien wykazywać okoliczności wyłączające bezprawność. Nie oznacza to jednak, że każda sprawa kończy się odpowiedzialnością pozwanego.

Sprawy o prawa niemajątkowe oraz dochodzone łącznie z nimi roszczenia majątkowe należą do właściwości sądu okręgowego. Wynika to z art. 17 pkt 1 k.p.c.

Dla spraw należących miejscowo do tego obszaru właściwy może być Sąd Okręgowy w Rybniku, którego I Wydział Cywilny rozpoznaje w pierwszej instancji sprawy cywilne z obszaru właściwości m.in. Sądu Rejonowego w Rybniku. Właściwość miejscową należy jednak każdorazowo ustalić na podstawie okoliczności konkretnej sprawy.