- Adwokat Florczyk /
- Odroczenie wykonania kary
Odroczenie wykonania kary adwokat Rybnik
Odroczenie wykonania kary – adwokat Rybnik
Odroczenie wykonania kary pozbawienia wolności w Rybniku. Pomoc adwokata w przygotowaniu wniosku, wstrzymaniu wykonania kary i postępowaniu przed sądem.
Art. 150 i 151 k.k.w.
Czasowe przesunięcie rozpoczęcia kary
Odroczenie wykonania kary – adwokat Rybnik – prawomocne orzeczenie bezwzględnej kary pozbawienia wolności nie zawsze oznacza, że skazany musi rozpocząć jej odbywanie natychmiast. W określonych przez prawo sytuacjach możliwe jest czasowe odroczenie wykonania kary.
Kancelaria Adwokacka Paweł Florczyk w Rybniku zapewnia pomoc osobom, które zostały prawomocnie skazane na karę pozbawienia wolności i chcą ustalić, czy w ich sytuacji istnieją podstawy do odroczenia jej wykonania.
Pomoc może obejmować analizę przesłanek, przygotowanie wniosku i jego uzasadnienia, zgromadzenie odpowiednich dokumentów, złożenie wniosku o wstrzymanie wykonania orzeczenia oraz reprezentację przed sądem.
Odroczenie może mieć charakter obligatoryjny – przede wszystkim w razie choroby psychicznej albo innej ciężkiej choroby uniemożliwiającej wykonywanie kary – albo fakultatywny, gdy natychmiastowe osadzenie pociągnęłoby dla skazanego lub jego rodziny zbyt ciężkie skutki.
Istota instytucji
Na czym polega odroczenie wykonania kary pozbawienia wolności?
Odroczenie polega na przesunięciu w czasie momentu rozpoczęcia wykonywania kary pozbawienia wolności.
Skazany nadal pozostaje osobą prawomocnie skazaną, a kara nie zostaje anulowana ani zamieniona na inną. Sąd jedynie czasowo wstrzymuje rozpoczęcie jej wykonywania z uwagi na określone ustawowo okoliczności.
Odroczenie należy odróżnić od dozoru elektronicznego, w którym kara jest wykonywana, lecz poza zakładem karnym, przerwy w wykonaniu kary, która dotyczy osoby, która rozpoczęła już jej odbywanie, warunkowego przedterminowego zwolnienia oraz ułaskawienia.
Jeżeli skazany nie rozpoczął jeszcze odbywania kary – możemy analizować odroczenie. Jeżeli przebywa już w zakładzie karnym – właściwą instytucją będzie co do zasady przerwa w wykonaniu kary. Rozróżnienie to wynika z konstrukcji art. 150–153 k.k.w.
Kiedy sąd musi odroczyć wykonanie kary?
Art. 150 § 1 k.k.w. przewiduje przypadek, w którym odroczenie nie zależy od swobodnej decyzji sądu. Sąd odracza wykonanie kary, jeżeli skazany cierpi na chorobę psychiczną albo inną ciężką chorobę, która uniemożliwia wykonywanie kary pozbawienia wolności. W takim przypadku odroczenie następuje do czasu ustania przeszkody.
Co oznacza „ciężka choroba”?
Kodeks karny wykonawczy sam definiuje to pojęcie. Za ciężką chorobę uważa się taki stan skazanego, w którym umieszczenie go w zakładzie karnym może zagrażać jego życiu albo może spowodować poważne niebezpieczeństwo dla jego zdrowia.
Nie każda choroba przewlekła albo konieczność pozostawania pod kontrolą lekarza oznacza zatem automatycznie podstawę do odroczenia. Istotne jest ustalenie, czy aktualny stan zdrowia rzeczywiście uniemożliwia wykonywanie kary w warunkach penitencjarnych.
Dokumentacja medyczna
Jak udokumentować stan zdrowia?
Wniosek oparty na stanie zdrowia powinien zostać odpowiednio udokumentowany. W zależności od sytuacji warto zgromadzić aktualną dokumentację medyczną, karty informacyjne ze szpitala, wyniki badań, zaświadczenia lekarzy specjalistów, historię dotychczasowego leczenia, dokumentację dotyczącą planowanych zabiegów lub operacji, informacje o hospitalizacjach, dokumentację psychiatryczną lub psychologiczną, jeżeli ma znaczenie, oraz informacje o konieczności kontynuowania określonego leczenia.
Samo ogólne zaświadczenie, że skazany „pozostaje pod opieką lekarza”, może nie wystarczyć. Z dokumentacji powinien wynikać charakter choroby, jej aktualny przebieg i znaczenie dla możliwości odbywania kary.
W postępowaniu sąd może również korzystać z opinii biegłych albo innych informacji pozwalających ocenić rzeczywisty stan zdrowia skazanego.
Odroczenie wykonania kary ze względu na sytuację rodzinną lub osobistą
Znacznie częściej podstawą wniosku jest art. 151 § 1 k.k.w. Zgodnie z tym przepisem sąd może odroczyć wykonanie kary pozbawienia wolności na okres do jednego roku, jeżeli natychmiastowe wykonanie kary pociągnęłoby dla skazanego lub jego rodziny zbyt ciężkie skutki.
W przeciwieństwie do art. 150 k.k.w. nie jest to odroczenie obligatoryjne. Sąd ocenia konkretną sytuację i rozstrzyga, czy następstwa natychmiastowego osadzenia rzeczywiście mają charakter na tyle poważny, aby uzasadniały czasowe odsunięcie wykonania kary.
Art. 151 k.k.w.
Co może być „zbyt ciężkim skutkiem” dla skazanego lub rodziny?
Nie istnieje zamknięty katalog sytuacji uzasadniających odroczenie. W zależności od konkretnego przypadku znaczenie mogą mieć między innymi konieczność zapewnienia opieki małoletniemu dziecku, sprawowanie opieki nad osobą chorą, niepełnosprawność członka rodziny, konieczność zapewnienia rodzinie innego źródła utrzymania, szczególna sytuacja mieszkaniowa, konieczność uporządkowania pilnych spraw rodzinnych, wyjątkowo trudne następstwa utraty jedynego źródła dochodu, potrzeba zabezpieczenia funkcjonowania prowadzonej działalności, określone problemy zdrowotne, które nie osiągają jeszcze poziomu z art. 150 k.k.w., oraz szczególne obowiązki wobec osób pozostających na utrzymaniu skazanego.
Nie wystarczy jednak zazwyczaj samo wskazanie, że pobyt w zakładzie karnym będzie dla skazanego i jego rodziny trudny. Tego rodzaju konsekwencje są naturalnym następstwem wykonywania kary. Trzeba wykazać okoliczności powodujące, że w konkretnej sytuacji skutki będą szczególnie ciężkie.
Utrata pracy a odroczenie wykonania kary
Jednym z najczęstszych argumentów podnoszonych przez skazanych jest ryzyko utraty zatrudnienia. Samo stwierdzenie: „jeżeli pójdę do więzienia, stracę pracę” nie powinno być traktowane jako wystarczające uzasadnienie wniosku.
Znaczenie może natomiast mieć szerszy kontekst, np. gdy skazany jest jedynym żywicielem rodziny, utrzymuje małoletnie dzieci, regularnie płaci alimenty, utrzymuje niepracującego małżonka, spłaca istotne zobowiązania związane z mieszkaniem rodziny, potrzebuje określonego czasu na zapewnienie rodzinie alternatywnego źródła dochodu albo ma możliwość dokończenia umowy lub projektu w konkretnym terminie.
Istotne jest pokazanie sądowi nie samej utraty pracy, lecz konkretnych ponadprzeciętnie ciężkich następstw, jakie natychmiastowe osadzenie wywoła dla skazanego lub jego najbliższych.
Rodzina
Opieka nad dzieckiem a odroczenie kary
Sytuacja dzieci skazanego może mieć istotne znaczenie dla rozpoznania wniosku. Szczególne rozwiązanie przewidziano wobec skazanej kobiety ciężarnej oraz osoby skazanej, która samotnie sprawuje opiekę nad dzieckiem. W takich przypadkach sąd może odroczyć wykonanie kary na okres do 3 lat po urodzeniu dziecka.
W innych sytuacjach rodzinnych opieka nad dziećmi również może zostać oceniona w ramach ogólnej przesłanki „zbyt ciężkich skutków”, ale nie oznacza to automatycznej zgody na odroczenie.
Warto ustalić między innymi wiek dziecka, kto rzeczywiście sprawuje nad nim opiekę, czy drugi rodzic może tę opiekę przejąć, czy dziecko wymaga szczególnego leczenia lub terapii, czy istnieją inne osoby mogące zapewnić opiekę oraz jaki wpływ natychmiastowe osadzenie miałoby na jego sytuację.
Na jak długo można odroczyć wykonanie kary?
W przypadku fakultatywnego odroczenia z art. 151 § 1 k.k.w. sąd może odroczyć wykonanie kary na okres do jednego roku. Nie oznacza to, że pierwsze postanowienie musi od razu obejmować cały rok.
Sąd może udzielić odroczenia np. na kilka miesięcy, określony okres potrzebny do rozwiązania konkretnego problemu, a następnie – jeżeli przesłanki nadal występują – rozpoznać kolejny wniosek.
Odroczenie może być udzielane kilkakrotnie, jednak łączny okres nie może przekroczyć ustawowego limitu, a okres ten liczy się od dnia wydania pierwszego postanowienia o odroczeniu. Wyjątkiem jest wskazana wcześniej szczególna regulacja dotycząca kobiety ciężarnej i osoby samotnie sprawującej opiekę nad dzieckiem.
Wezwanie
Wezwanie do zakładu karnego – czy można jeszcze złożyć wniosek?
Tak. Otrzymanie wezwania do stawienia się w zakładzie karnym nie oznacza samo w sobie, że nie można już wystąpić o odroczenie. Trzeba jednak działać odpowiednio wcześnie.
Po otrzymaniu wezwania warto ustalić datę obowiązkowego stawiennictwa, sąd prowadzący postępowanie wykonawcze, podstawę możliwego odroczenia, dokumenty potrzebne do wykazania sytuacji skazanego oraz czy istnieją podstawy do równoczesnego złożenia wniosku o wstrzymanie wykonania kary.
Czy złożenie wniosku o odroczenie wstrzymuje wykonanie kary?
Nie. Samo wniesienie wniosku o odroczenie wykonania kary nie powoduje automatycznie, że skazany nie musi stawić się w zakładzie karnym.
Art. 9 § 4 k.k.w. przewiduje ogólną zasadę, zgodnie z którą złożenie wniosku w postępowaniu wykonawczym nie wstrzymuje wykonania orzeczenia. Sąd właściwy do rozpoznania wniosku może jednak w szczególnie uzasadnionym przypadku postanowić inaczej.
Dlatego, jeżeli kara została już skierowana do wykonania, w odpowiedniej sytuacji razem z wnioskiem o odroczenie można rozważyć złożenie wniosku o wstrzymanie wykonania kary do czasu prawomocnego rozpoznania wniosku o odroczenie.
Samo wysłanie do sądu wniosku o odroczenie nie uprawnia skazanego do zignorowania wezwania do zakładu karnego.
Właściwość
Do jakiego sądu składa się wniosek o odroczenie wykonania kary?
To ważna różnica względem dozoru elektronicznego. Wniosek o odroczenie wykonania kary nie jest co do zasady kierowany do sądu penitencjarnego tylko dlatego, że skazany mieszka w Rybniku.
Zgodnie z art. 3 § 1 k.k.w. zasadą jest, że właściwy w postępowaniu wykonawczym pozostaje sąd, który wydał orzeczenie w pierwszej instancji, chyba że ustawa przewiduje inaczej.
Przykładowo, jeżeli wyrok w pierwszej instancji wydał Sąd Rejonowy w Rybniku, to właśnie ten sąd będzie co do zasady rozpoznawał wniosek o odroczenie wykonania wynikającej z niego kary. Jest to inna sytuacja niż SDE, gdzie właściwość jest związana zasadniczo z sądem penitencjarnym.
Więcej: Dozór elektroniczny – adwokat Rybnik.
Jak przygotować wniosek o odroczenie wykonania kary?
Wniosek powinien wskazywać przede wszystkim, jaka kara została orzeczona, kiedy wyrok się uprawomocnił, czy kara została już skierowana do wykonania, czy skazany otrzymał wezwanie do zakładu karnego, na jakiej podstawie żąda odroczenia, na jaki okres, jakie konkretne okoliczności przemawiają za uwzględnieniem wniosku oraz jakie dokumenty te okoliczności potwierdzają.
Wniosek powinien być przede wszystkim indywidualny. W sprawie dotyczącej choroby najważniejsza będzie dokumentacja medyczna. W sprawie rodzinnej – sytuacja osób pozostających pod opieką skazanego. W sprawie opartej na skutkach finansowych – rzeczywiste dochody, zobowiązania i zależność rodziny od zarobków skazanego.
Załączniki
Jakie dokumenty dołączyć do wniosku?
W zależności od podstawy odroczenia mogą być przydatne wezwanie do stawienia się w zakładzie karnym, dokumentacja medyczna, karty leczenia szpitalnego, wyniki badań, zaświadczenie o zatrudnieniu, umowa o pracę, dokumentacja dotycząca prowadzonej działalności, dokumenty dotyczące zarobków, akty urodzenia dzieci, dokumentacja medyczna dzieci lub innych osób pozostających pod opieką, dokumenty dotyczące niepełnosprawności, dokumenty potwierdzające obowiązek alimentacyjny, potwierdzenia regulowania alimentów, dokumenty dotyczące kredytów lub kosztów utrzymania mieszkania, dokumenty wskazujące, że skazany faktycznie sprawuje opiekę nad inną osobą, oraz oświadczenia lub zaświadczenia dotyczące sytuacji rodzinnej.
Im bardziej konkretny jest argument przedstawiany sądowi, tym bardziej konkretne powinny być dowody, które mają go potwierdzać.
Czy sąd może nałożyć obowiązki podczas odroczenia?
Tak. Odraczając wykonanie kary, sąd może zobowiązać skazanego między innymi do podjęcia starań o znalezienie pracy zarobkowej, zgłaszania się do określonej jednostki Policji w ustalonych odstępach, poddania się leczeniu, rehabilitacji, oddziaływaniom terapeutycznym oraz uczestnictwu w programach korekcyjno-edukacyjnych.
Taką możliwość przewiduje art. 151 § 4 k.k.w. Odroczenie nie musi więc oznaczać, że przez cały jego okres na skazanym nie ciążą żadne dodatkowe obowiązki.
Odwołanie i zażalenie
Czy sąd może odwołać wcześniej udzielone odroczenie?
Tak. Sąd może odwołać odroczenie między innymi w razie ustania przyczyny, dla której zostało udzielone, niewykorzystywania odroczenia zgodnie z jego celem, rażącego naruszania porządku prawnego albo niewykonywania obowiązków nałożonych przez sąd.
Przepisy regulują również mechanizm związany z wcześniejszym pisemnym upomnieniem przez kuratora w przypadkach wskazanych w ustawie.
Odroczenie nie jest zatem bezwarunkowym „rokiem wolności”. Skazany powinien wykorzystywać ten okres zgodnie z powodem, dla którego sąd zdecydował się przesunąć wykonanie kary.
Czy na odmowę odroczenia przysługuje zażalenie?
Tak. Na postanowienie w przedmiocie odroczenia wykonania kary przysługuje zażalenie. Aktualne przepisy przewidują również udział skazanego i jego obrońcy w posiedzeniu dotyczącym odroczenia.
Po otrzymaniu odmowy warto przede wszystkim przeanalizować, jakie argumenty sąd uznał za niewystarczające, które okoliczności zakwestionował, czy prawidłowo ocenił dokumentację oraz czy istnieją podstawy do podważenia rozstrzygnięcia.
Zażalenie powinno odnosić się do konkretnych motywów decyzji sądu, a nie wyłącznie ponownie przedstawiać treść pierwotnego wniosku.
Porównanie
Odroczenie wykonania kary a dozór elektroniczny
Obie instytucje dotyczą osoby skazanej na bezwzględną karę pozbawienia wolności, ale ich cel jest zupełnie inny.
| Odroczenie wykonania kary | Dozór elektroniczny |
|---|---|
| kara jeszcze nie jest wykonywana | kara jest wykonywana |
| rozpoczęcie kary zostaje przesunięte | kara odbywana jest poza zakładem karnym |
| wymaga szczególnych podstaw do odroczenia | wymaga spełnienia warunków SDE |
| co do zasady rozstrzyga sąd pierwszej instancji | co do zasady sąd penitencjarny |
| po zakończeniu odroczenia kara nadal pozostaje do wykonania | czas SDE zalicza się na poczet wykonywanej kary |
Przy wyborze właściwego rozwiązania warto więc najpierw ustalić wysokość orzeczonej kary, sytuację rodzinną i zdrowotną, czy skazany kwalifikuje się do SDE oraz czy potrzebuje przede wszystkim czasu przed rozpoczęciem kary, czy możliwości wykonywania jej poza zakładem karnym.
Więcej: Dozór elektroniczny – adwokat Rybnik.
Art. 153 k.k.w.
Odroczenie a przerwa w wykonywaniu kary
Drugim ważnym rozróżnieniem jest odroczenie i przerwa. Odroczenie dotyczy osoby, która nie rozpoczęła jeszcze wykonywania kary. Przerwa dotyczy co do zasady skazanego, który już przebywa w zakładzie karnym i chce czasowo znaleźć się poza nim.
Przy ciężkiej chorobie sąd penitencjarny udziela przerwy do czasu ustania przeszkody, a z ważnych względów rodzinnych lub osobistych może jej udzielić fakultatywnie. Reguluje to art. 153 k.k.w.
Dlatego osoba, która została już osadzona, nie powinna opierać dalszych działań na internetowym wzorze „wniosku o odroczenie”. Najpierw trzeba prawidłowo ustalić właściwą instytucję.
Jak może pomóc adwokat w sprawie o odroczenie wykonania kary?
Najważniejsze jest właściwe dopasowanie argumentacji do rzeczywistej sytuacji skazanego. Gotowy wzór wniosku znaleziony w Internecie nie pokaże sądowi, dlaczego właśnie w tej konkretnej sprawie skutki natychmiastowego osadzenia mają charakter szczególnie ciężki.
Analiza prawomocnego wyroku, ustalenie etapu wykonania kary oraz ocena podstaw z art. 150 lub art. 151 k.k.w.
Ocena możliwości skorzystania z SDE jako alternatywy, przygotowanie wniosku i uzasadnienia.
Zebranie dokumentacji, wniosek o wstrzymanie wykonania kary i reprezentacja na posiedzeniu.
Przygotowanie zażalenia na odmowę oraz ocena sytuacji po wcześniejszym odroczeniu.
Możesz skontaktować się z kancelarią, jeżeli:
- otrzymałeś prawomocny wyrok pozbawienia wolności albo wezwanie do zakładu karnego,
- istnieją poważne problemy zdrowotne albo Twoje osadzenie spowodowałoby szczególnie ciężkie skutki dla rodziny,
- samodzielnie opiekujesz się inną osobą albo potrzebujesz czasu na zabezpieczenie sytuacji swoich dzieci lub rodziny,
- złożyłeś już wniosek i sąd odmówił odroczenia albo nie wiesz, czy właściwe będzie odroczenie, SDE czy inna instytucja prawa wykonawczego.
Kontakt
Odroczenie wykonania kary – adwokat w Rybniku
Kancelaria Adwokacka Paweł Florczyk w Rybniku prowadzi sprawy z zakresu prawa karnego wykonawczego, w tym dotyczące odroczenia wykonania bezwzględnej kary pozbawienia wolności. W sprawach, w których termin stawienia się w zakładzie karnym jest bliski, istotne jest możliwie szybkie ustalenie właściwego sposobu działania.
FAQ
Najczęściej zadawane pytania o odroczenie wykonania kary
Na jak długo można odroczyć wykonanie kary?
Z ważnych względów dotyczących zbyt ciężkich skutków dla skazanego lub rodziny sąd może udzielić odroczenia łącznie na okres do jednego roku. Szczególna regulacja pozwala na dłuższe odroczenie wobec kobiety ciężarnej oraz osoby samotnie opiekującej się dzieckiem – do 3 lat po jego urodzeniu.
Czy choroba pozwala odroczyć więzienie?
Jeżeli jest to choroba psychiczna albo inna ciężka choroba uniemożliwiająca wykonywanie kary, sąd ma obowiązek odroczyć jej wykonanie do czasu ustania przeszkody. Za ciężką chorobę ustawa uznaje stan, w którym osadzenie może zagrażać życiu albo spowodować poważne niebezpieczeństwo dla zdrowia.
Czy problemy rodzinne wystarczą do odroczenia?
Mogą, ale nie każde trudności uzasadniają odroczenie. Ustawa wymaga, aby natychmiastowe wykonanie kary powodowało dla skazanego lub jego rodziny zbyt ciężkie skutki. Sąd ocenia indywidualne okoliczności sprawy.
Czy utrata pracy wystarczy do odroczenia kary?
Nie automatycznie. Większe znaczenie może mieć sytuacja, w której utrata dochodu wywoła szczególnie ciężkie następstwa np. dla dzieci lub innych osób pozostających na utrzymaniu skazanego.
Czy samo złożenie wniosku oznacza, że nie muszę iść do więzienia?
Nie. Wniosek nie wstrzymuje automatycznie wykonania kary. W szczególnie uzasadnionej sytuacji sąd może jednak odrębnie zdecydować o wstrzymaniu wykonania orzeczenia.
Dostałem wezwanie do zakładu karnego. Czy jest już za późno?
Nie musi być za późno, ale należy działać szybko. Trzeba ocenić podstawy odroczenia i rozważyć równoczesny wniosek dotyczący wstrzymania wykonania kary.
Do którego sądu składam wniosek?
Co do zasady właściwy jest sąd, który wydał wyrok w pierwszej instancji, a nie sąd penitencjarny właściwy dla miejsca zamieszkania.
Czy mogę kilka razy dostać odroczenie?
Tak, odroczenie może być udzielane kilkakrotnie, ale co do zasady jego łączny okres z podstawy dotyczącej zbyt ciężkich skutków nie może przekroczyć roku.
Co zrobić, jeżeli zacząłem już odbywać karę?
Wtedy co do zasady należy analizować przerwę w wykonaniu kary, a nie jej odroczenie. Art. 153 k.k.w. reguluje przerwę wobec osoby odbywającej już karę.
Czy odroczenie jest tym samym co dozór elektroniczny?
Nie. Przy odroczeniu kara przez określony czas nie jest wykonywana. W SDE kara jest wykonywana, ale poza zakładem karnym i pod kontrolą systemu elektronicznego.
Czy można zaskarżyć odmowę odroczenia?
Tak. Na postanowienie w przedmiocie odroczenia przysługuje zażalenie.