- Adwokat Florczyk /
- Odszkodowanie i zadośćuczynienie
Adwokat odszkodowania Rybnik
Odszkodowanie i zadośćuczynienie – adwokat Rybnik
Adwokat od odszkodowań w Rybniku. Dochodzenie odszkodowania, zadośćuczynienia i renty po wypadku, uszkodzeniu zdrowia lub śmierci osoby bliskiej.
Szkoda i krzywda
Roszczenia przed ubezpieczycielem i przed sądem
Adwokat odszkodowania Rybnik – jeżeli wskutek działania innej osoby, wypadku, błędu lub innego zdarzenia poniosłeś stratę finansową, doznałeś obrażeń albo rozstroju zdrowia, możesz mieć prawo do dochodzenia odszkodowania, zadośćuczynienia, a w określonych sytuacjach również renty.
Kancelaria Adwokacka Paweł Florczyk w Rybniku prowadzi sprawy o naprawienie szkody zarówno na etapie przedsądowym, jak i przed sądem. Pomoc obejmuje analizę podstaw odpowiedzialności, określenie przysługujących roszczeń, przygotowanie wezwania do zapłaty lub zgłoszenia szkody, negocjacje z podmiotem odpowiedzialnym albo ubezpieczycielem oraz prowadzenie postępowania sądowego.
Odszkodowanie i zadośćuczynienie to dwa różne roszczenia. Pierwsze służy przede wszystkim naprawieniu szkody majątkowej, drugie – rekompensacie doznanej krzywdy, czyli cierpienia fizycznego i psychicznego. W jednej sprawie poszkodowanemu mogą przysługiwać oba świadczenia równocześnie.
Rozróżnienie
Odszkodowanie a zadośćuczynienie – jaka jest różnica?
Rozróżnienie tych dwóch roszczeń ma podstawowe znaczenie przy ustalaniu, czego można dochodzić od sprawcy szkody albo jego ubezpieczyciela.
Odszkodowanie – naprawienie szkody majątkowej
Odszkodowanie ma prowadzić do naprawienia uszczerbku majątkowego. Zgodnie z art. 361 k.c. naprawienie szkody obejmuje – w granicach normalnych następstw zdarzenia – zarówno straty rzeczywiście poniesione, jak i korzyści, które poszkodowany mógłby osiągnąć, gdyby szkody mu nie wyrządzono.
W zależności od charakteru sprawy odszkodowanie może więc obejmować między innymi koszty leczenia, rehabilitacji, zakup lekarstw i środków medycznych, koszty prywatnych konsultacji lekarskich, koszty opieki innych osób, koszty dojazdów na leczenie i rehabilitację, utracone wynagrodzenie, utracone dochody z działalności gospodarczej, koszty dostosowania mieszkania, koszty zakupu niezbędnego sprzętu, naprawienie uszkodzonego lub zniszczonego mienia oraz inne wydatki pozostające w związku ze zdarzeniem.
Przy uszkodzeniu ciała lub rozstroju zdrowia art. 444 § 1 k.c. przewiduje, że naprawienie szkody obejmuje wszelkie wynikłe z tego powodu koszty. Poszkodowany może również żądać wyłożenia z góry środków potrzebnych na leczenie, a w odpowiednich przypadkach także na przygotowanie do innego zawodu.
Zadośćuczynienie – rekompensata za doznaną krzywdę
Zadośćuczynienie nie służy zwrotowi konkretnej faktury czy rachunku. Jego celem jest finansowa rekompensata za krzywdę, a więc przede wszystkim cierpienie fizyczne i psychiczne związane z uszkodzeniem ciała lub rozstrojem zdrowia. Art. 445 § 1 k.c. pozwala sądowi przyznać poszkodowanemu odpowiednią sumę z tego tytułu.
Znaczenie mogą mieć między innymi rodzaj i rozległość obrażeń, natężenie i długość bólu, długość leczenia, konieczność operacji, czas hospitalizacji, okres rehabilitacji, trwałe następstwa zdarzenia, ograniczenie sprawności, konieczność korzystania z pomocy innych osób, wpływ zdarzenia na życie rodzinne i zawodowe, niemożność wykonywania wcześniejszych aktywności, cierpienia psychiczne oraz rokowania na przyszłość.
Nie istnieje jeden ustawowy „cennik” zadośćuczynień. Wysokość odpowiedniej kwoty zależy od indywidualnych następstw konkretnego zdarzenia.
Podstawa odpowiedzialności
Kiedy można dochodzić odszkodowania lub zadośćuczynienia?
Roszczenia odszkodowawcze mogą wynikać z bardzo różnych zdarzeń. Pomoc adwokata może być potrzebna przykładowo w przypadku wypadku komunikacyjnego, potrącenia pieszego lub rowerzysty, wypadku przy pracy, błędu medycznego, pobicia lub innego przestępstwa, upadku na nieutrzymanym chodniku lub terenie, pogryzienia przez zwierzę, uszkodzenia mienia, szkody wyrządzonej przez inną osobę, śmierci osoby bliskiej wskutek zdarzenia, za które odpowiada inny podmiot, oraz odmowy albo zaniżenia świadczenia przez ubezpieczyciela.
Samo wystąpienie szkody nie oznacza jednak automatycznie powstania odpowiedzialności określonej osoby. Konieczne jest ustalenie podstawy odpowiedzialności, związku pomiędzy zdarzeniem a szkodą oraz rozmiaru poniesionych następstw.
Dlatego pierwszym etapem prowadzenia sprawy powinno być ustalenie, co dokładnie się wydarzyło, kto może ponosić odpowiedzialność, jaki materiał dowodowy jest dostępny, jakie szkody powstały, jakie roszczenia przysługują poszkodowanemu oraz przeciwko komu należy je skierować.
Odszkodowanie za uszkodzenie ciała i rozstrój zdrowia
Po poważniejszym wypadku skutki finansowe często nie kończą się na pierwszej wizycie u lekarza. Poszkodowany może wymagać leczenia przez wiele miesięcy, rehabilitacji, pomocy osób trzecich albo dostosowania dotychczasowego życia do nowej sytuacji.
Kodeks cywilny przewiduje w takich przypadkach możliwość dochodzenia wszelkich uzasadnionych kosztów wynikających z uszkodzenia ciała albo rozstroju zdrowia. W praktyce mogą to być przykładowo konsultacje lekarzy specjalistów, badania diagnostyczne, zabiegi i operacje, rehabilitacja, lekarstwa, sprzęt ortopedyczny, opieka domowa, specjalistyczna dieta, transport na leczenie, dostosowanie mieszkania lub samochodu oraz utracony zarobek.
Dlatego warto od początku gromadzić dokumentację potwierdzającą zarówno leczenie, jak i ponoszone w związku z nim wydatki.
Art. 444 § 2 k.c.
Renta po wypadku lub uszkodzeniu zdrowia
W niektórych sprawach jednorazowe odszkodowanie nie wystarcza do pełnego naprawienia szkody. Jeżeli wskutek zdarzenia poszkodowany całkowicie albo częściowo utracił zdolność do pracy zarobkowej, ma zwiększone potrzeby albo zmniejszyły się jego widoki powodzenia na przyszłość, może żądać odpowiedniej renty. Wynika to z art. 444 § 2 k.c.
Renta może mieć na celu między innymi wyrównanie utraconej części dochodów, stałych kosztów leczenia, kosztów rehabilitacji, kosztów opieki oraz innych powtarzających się wydatków wywołanych stanem zdrowia.
Przy poważnych i trwałych obrażeniach prawidłowe ustalenie roszczeń powinno więc obejmować nie tylko pytanie o jednorazową kwotę odszkodowania i zadośćuczynienia, ale także o przyszłe potrzeby poszkodowanego.
Zadośćuczynienie – jak ustala się jego wysokość?
Jednym z trudniejszych elementów sprawy jest określenie właściwej wysokości zadośćuczynienia. W przeciwieństwie do rachunku za rehabilitację czy kosztu naprawy samochodu krzywdy nie da się bezpośrednio przeliczyć na konkretną fakturę.
Przy ocenie wysokości żądania należy więc przedstawić możliwie pełny obraz skutków zdarzenia: jak poważne były obrażenia, jak długo trwało leczenie, ile zabiegów wykonano, czy konieczna była hospitalizacja, czy leczenie było bolesne, czy pozostały trwałe następstwa, czy poszkodowany odzyskał pełną sprawność, jak zmieniło się jego codzienne funkcjonowanie, czy może wykonywać wcześniejszą pracę, czy może uprawiać sport, czy wymaga pomocy innych osób, czy pojawiły się następstwa psychiczne oraz jakie są rokowania na przyszłość.
Dokumentacja medyczna jest bardzo ważna, ale nie powinna być jedynym elementem przedstawiającym krzywdę. Istotne jest również pokazanie rzeczywistego wpływu zdarzenia na życie poszkodowanego.
Art. 446 k.c.
Odszkodowanie i zadośćuczynienie po śmierci osoby bliskiej
Szczególną kategorię stanowią sprawy, w których wskutek wypadku lub innego zdarzenia dochodzi do śmierci człowieka. Kodeks cywilny przewiduje wówczas kilka różnych roszczeń.
W odpowiednich przypadkach mogą one obejmować zwrot kosztów leczenia i pogrzebu, rentę dla osób, względem których zmarły miał obowiązek alimentacyjny, rentę dla niektórych innych osób bliskich pozostających na jego utrzymaniu, odszkodowanie za znaczne pogorszenie sytuacji życiowej oraz zadośćuczynienie za krzywdę wynikającą ze śmierci najbliższego członka rodziny.
W tego rodzaju sprawie ocenie podlega nie tylko samo pokrewieństwo, ale również rzeczywisty charakter relacji ze zmarłym oraz skutki jego śmierci dla konkretnej osoby.
Roszczenie o zadośćuczynienie po śmierci bliskiego jest samodzielnym roszczeniem osoby najbliższej – nie jest tym samym co odszkodowanie należne za koszty czy pogorszenie sytuacji majątkowej.
Ciężki i trwały stan osoby bliskiej a zadośćuczynienie dla rodziny
Śmierć poszkodowanego nie jest jedyną sytuacją, w której przepisy przewidują roszczenie osoby najbliższej.
Art. 446² k.c. pozwala sądowi przyznać najbliższym członkom rodziny zadośćuczynienie również wtedy, gdy doszło do ciężkiego i trwałego uszkodzenia ciała lub rozstroju zdrowia skutkującego niemożnością nawiązania albo kontynuowania więzi rodzinnej.
Dotyczy to szczególnie najpoważniejszych przypadków, w których osoba poszkodowana pozostaje przy życiu, ale następstwa jej stanu zdrowia prowadzą do faktycznego zerwania możliwości utrzymywania dotychczasowej relacji rodzinnej.
Ubezpieczyciel
Odszkodowanie od ubezpieczyciela
W wielu sprawach roszczenie nie jest dochodzone bezpośrednio od osoby, która spowodowała zdarzenie, lecz od jej zakładu ubezpieczeń. Dotyczy to w szczególności wypadków komunikacyjnych, ale odpowiedzialność ubezpieczeniowa może występować także w innych sytuacjach.
Postępowanie może obejmować zgłoszenie szkody, przedstawienie dokumentacji, określenie wysokości roszczenia, odpowiedź na pytania ubezpieczyciela, analizę decyzji o przyznaniu świadczenia, odwołanie od decyzji, negocjacje oraz skierowanie pozwu do sądu.
Wypłata określonej kwoty przez ubezpieczyciela nie musi oznaczać, że roszczenie zostało ustalone w pełnej wysokości. Decyzję warto oceniać w odniesieniu do rzeczywistych następstw zdarzenia oraz podstaw prawnych odpowiedzialności.
Nie oznacza to również, że każda pierwsza decyzja zakładu ubezpieczeń jest nieprawidłowa. Ocena wymaga zapoznania się z dokumentacją i sposobem ustalenia świadczenia.
Zaniżone odszkodowanie lub odmowa wypłaty – co można zrobić?
Jeżeli ubezpieczyciel albo inny podmiot odpowiedzialny odmawia wypłaty świadczenia lub przyznaje kwotę, której poszkodowany nie uważa za odpowiednią, należy przede wszystkim sprawdzić uzasadnienie decyzji.
W zależności od sytuacji możliwe jest przedstawienie dodatkowych dokumentów, uzupełnienie dokumentacji medycznej, przedstawienie dalszych rachunków i faktur, zakwestionowanie oceny odpowiedzialności, zakwestionowanie wysokości przyjętej szkody, przedstawienie dodatkowej argumentacji, skierowanie wezwania do zapłaty, podjęcie negocjacji oraz wniesienie pozwu.
Przed wystąpieniem do sądu warto również ocenić wartość możliwego roszczenia, dostępne dowody i ryzyko procesowe.
Art. 362 k.c.
Czy poszkodowany może przyczynić się do powstania szkody?
Tak. Ustalenie odpowiedzialności drugiej osoby nie zawsze oznacza, że będzie ona zobowiązana do naprawienia szkody w pełnej wysokości.
Jeżeli poszkodowany przyczynił się do powstania albo zwiększenia szkody, obowiązek jej naprawienia może ulec odpowiedniemu zmniejszeniu, stosownie do okoliczności, a zwłaszcza stopnia winy obu stron. Taką zasadę przewiduje art. 362 k.c.
Problem przyczynienia pojawia się często np. w sprawach dotyczących wypadków. Nie powinien być jednak oceniany wyłącznie poprzez automatyczne przyjęcie określonego procentu. Znaczenie mają okoliczności konkretnego zdarzenia oraz rzeczywisty wpływ zachowania poszkodowanego na powstanie lub zwiększenie szkody.
Jakie dowody są potrzebne w sprawie o odszkodowanie?
Rodzaj potrzebnych dowodów zależy od zdarzenia. W sprawach dotyczących szkody na osobie szczególnie istotne mogą być dokumentacja medyczna, karty informacyjne ze szpitala, wyniki badań, historia rehabilitacji, zaświadczenia lekarskie, faktury za leczenie i lekarstwa, rachunki za rehabilitację, dowody kosztów dojazdów, dokumenty dotyczące utraconych zarobków, dokumentacja fotograficzna, dokumentacja Policji lub innych służb, dane świadków, korespondencja z ubezpieczycielem oraz decyzje dotyczące wypłaty świadczeń.
W procesie sądowym szczególnego znaczenia może nabrać również dowód z opinii biegłego, zwłaszcza gdy przedmiotem sporu jest stan zdrowia, następstwa obrażeń, zakres leczenia lub związek pomiędzy zdarzeniem a określonymi następstwami.
Warto zabezpieczać dokumenty na bieżąco. Odtworzenie wszystkich wydatków i skutków zdarzenia kilka lat później może być znacznie trudniejsze.
Konsultacja
Jak przygotować się do pierwszej konsultacji?
Na konsultację dotyczącą odszkodowania warto przygotować przede wszystkim krótką chronologię zdarzenia, dokumenty potwierdzające jego przebieg, dokumentację medyczną, decyzje ubezpieczyciela, korespondencję dotyczącą szkody, rachunki i faktury, dokumentację dotyczącą dochodów utraconych wskutek zdarzenia, zdjęcia uszkodzeń lub obrażeń, jeżeli są dostępne, informacje o świadkach oraz wcześniejsze ugody lub propozycje ugody.
Warto także opisać, jak wyglądało życie przed zdarzeniem i co konkretnie zmieniło się po nim. Ta ostatnia kwestia ma szczególne znaczenie przy dochodzeniu zadośćuczynienia.
Przedawnienie roszczenia o odszkodowanie
Z dochodzeniem roszczeń nie należy zwlekać również z uwagi na terminy przedawnienia. W przypadku szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym podstawowy termin wynosi 3 lata od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się albo przy zachowaniu należytej staranności mógł dowiedzieć się o szkodzie i osobie obowiązanej do jej naprawienia, przy czym zasadniczo istnieje również dziesięcioletnia granica liczona od zdarzenia.
Jeżeli jednak szkoda wynika ze zbrodni lub występku, roszczenie o jej naprawienie przedawnia się z upływem 20 lat od dnia popełnienia przestępstwa, niezależnie od chwili uzyskania wiedzy o szkodzie i osobie odpowiedzialnej. Dodatkowe reguły dotyczą między innymi szkód na osobie i roszczeń osób małoletnich.
Termin przedawnienia należy zawsze ustalać indywidualnie. Nie warto zakładać wyłącznie na podstawie daty zdarzenia, że roszczenie na pewno jest albo nie jest jeszcze przedawnione.
Strategia
Ugoda czy proces o odszkodowanie?
Nie każda sprawa musi zakończyć się wyrokiem. Jeżeli podmiot odpowiedzialny jest gotowy do rozmów, możliwe jest zawarcie ugody. Może ona skrócić czas oczekiwania na pieniądze i ograniczyć ryzyko związane z procesem.
Z drugiej strony przed jej podpisaniem trzeba ocenić aktualny rozmiar szkody, przewidywane dalsze leczenie, trwałość następstw, możliwą wysokość roszczeń oraz treść proponowanego zrzeczenia się dalszych żądań.
Szczególnej ostrożności wymaga ugoda zawierana wtedy, gdy leczenie jeszcze się nie zakończyło albo długofalowe skutki zdarzenia nie są znane. Decyzja powinna wynikać z porównania konkretnej propozycji z możliwymi roszczeniami i ryzykiem prowadzenia dalszego sporu.
Jak może pomóc adwokat w sprawie o odszkodowanie?
Zakres pomocy kancelarii może obejmować zarówno etap przedprocesowy, jak i postępowanie sądowe. W sprawach odszkodowawczych równie ważne jak wskazanie podstawy prawnej jest właściwe przygotowanie materiału pozwalającego wykazać wysokość poszczególnych roszczeń.
Ocena podstaw odpowiedzialności, ustalenie możliwych roszczeń, analiza dokumentacji i określenie zakresu szkody.
Zgłoszenie roszczeń, wezwanie do zapłaty, analiza decyzji ubezpieczyciela, negocjacje i ocena propozycji ugody.
Pozew o zapłatę, wnioski dowodowe i reprezentacja przed sądem.
Postępowanie dotyczące opinii biegłych oraz środek odwoławczy od niekorzystnego orzeczenia.
Odszkodowanie po wypadku komunikacyjnym
Jedną z najczęstszych przyczyn dochodzenia odszkodowania i zadośćuczynienia są wypadki drogowe. Poszkodowany może dochodzić roszczeń związanych między innymi z obrażeniami, kosztami leczenia, rehabilitacją, utraconym dochodem, koniecznością korzystania z opieki, doznaną krzywdą oraz uszkodzeniem mienia.
Odszkodowanie i zadośćuczynienie za błąd medyczny
Roszczenia mogą również powstać w związku z nieprawidłowo przeprowadzonym leczeniem, diagnostyką albo innym zdarzeniem medycznym. Sprawy te zazwyczaj wymagają szczególnie dokładnej analizy dokumentacji oraz wiedzy specjalistycznej.
Więcej: Błąd medyczny – adwokat Rybnik.
Zadośćuczynienie za naruszenie dóbr osobistych
Zadośćuczynienie może pojawić się również w zupełnie innym kontekście – przy naruszeniu dóbr osobistych. Art. 448 k.c. przewiduje możliwość przyznania osobie, której dobro osobiste zostało naruszone, odpowiedniej sumy pieniężnej tytułem zadośćuczynienia za krzywdę albo zasądzenia określonej kwoty na wskazany cel społeczny.
Kontakt
Adwokat od odszkodowań Rybnik – kontakt z kancelarią
Kancelaria Adwokacka Paweł Florczyk w Rybniku prowadzi sprawy dotyczące odszkodowań, zadośćuczynień oraz rent, zarówno przeciwko podmiotom bezpośrednio odpowiedzialnym za szkodę, jak i – w odpowiednich sprawach – zakładom ubezpieczeń. Celem jest ustalenie pełnego zakresu roszczeń wynikających z konkretnej sytuacji, a nie ograniczenie sprawy wyłącznie do pierwszego świadczenia zaproponowanego przez podmiot odpowiedzialny.
FAQ
Najczęściej zadawane pytania o odszkodowania i zadośćuczynienia
Czym różni się odszkodowanie od zadośćuczynienia?
Odszkodowanie służy co do zasady naprawieniu szkody majątkowej – np. kosztów leczenia, utraconego dochodu czy uszkodzonego mienia. Zadośćuczynienie służy natomiast rekompensacie szkody niemajątkowej, czyli krzywdy, w tym cierpienia fizycznego i psychicznego. Przy szkodzie na osobie oba roszczenia mogą występować obok siebie.
Czy mogę żądać zwrotu kosztów prywatnego leczenia?
Art. 444 § 1 k.c. przewiduje naprawienie wszelkich kosztów wynikłych z uszkodzenia ciała lub rozstroju zdrowia. To, czy konkretny wydatek powinien zostać zwrócony, wymaga oceny jego związku ze zdarzeniem oraz zasadności w okolicznościach danej sprawy.
Czy oprócz odszkodowania można otrzymać rentę?
Tak. Jeżeli poszkodowany utracił całkowicie lub częściowo zdolność do pracy, zwiększyły się jego potrzeby albo zmniejszyły widoki powodzenia na przyszłość, może dochodzić odpowiedniej renty.
Ile wynosi zadośćuczynienie za uszczerbek na zdrowiu?
Nie istnieje ustawowa tabela, która automatycznie przypisuje określoną kwotę do konkretnego urazu. Wysokość roszczenia zależy od całokształtu następstw – między innymi rodzaju obrażeń, cierpienia, leczenia, trwałości skutków i wpływu zdarzenia na życie poszkodowanego.
Czy mogę dochodzić zadośćuczynienia za śmierć osoby bliskiej?
Tak. Art. 446 § 4 k.c. pozwala sądowi przyznać najbliższym członkom rodziny zmarłego odpowiednią sumę pieniężną tytułem zadośćuczynienia za krzywdę.
Czy wypłata pieniędzy przez ubezpieczyciela zamyka sprawę?
Nie zawsze. Znaczenie ma przede wszystkim to, na jakiej podstawie wypłacono świadczenie oraz czy poszkodowany zawarł ugodę albo zrzekł się dalszych roszczeń. Sam fakt wypłacenia określonej kwoty nie powinien być oceniany w oderwaniu od treści dokumentów.
Czy mogę dochodzić odszkodowania, jeśli częściowo przyczyniłem się do wypadku?
Może to być możliwe. Przyczynienie poszkodowanego może prowadzić do odpowiedniego zmniejszenia obowiązku naprawienia szkody, ale nie musi automatycznie wyłączać odpowiedzialności drugiej strony.
Jak długo mam na dochodzenie odszkodowania?
Termin zależy od podstawy odpowiedzialności i rodzaju sprawy. Przy czynach niedozwolonych podstawowa reguła przewiduje termin trzyletni od uzyskania wiedzy o szkodzie i osobie odpowiedzialnej, natomiast szkoda wynikająca ze zbrodni lub występku może być dochodzona w terminie dwudziestoletnim liczonym od popełnienia przestępstwa. Przepisy przewidują również szczególne reguły dotyczące szkód na osobie i osób małoletnich.
Czy przed wniesieniem pozwu warto próbować zawrzeć ugodę?
Często tak, ale opłacalność ugody zależy od proponowanej kwoty, materiału dowodowego, rozmiaru szkody oraz ryzyka procesowego. Szczególnie ostrożnie należy oceniać ugodę, jeżeli leczenie nie zostało jeszcze zakończone albo przyszłe następstwa zdarzenia pozostają niepewne.